Кытанахская модельная библиотека

Кыайыы 81-с сылын көрсө «81-с КЫАЙЫЫ!» кинигэ быыстапката турда. Бу быыстапкаҕа Саха сирэ Улуу Кыайыы туһугар кыргыһыыларын, буойуннарын, чахчыларын толору кэпсиир быыстапка дьони боҕомтотун тарта. Быыстапканы барыта 131 киһи көрдө, онтон 14 сааһыгар дылы оҕото 33, 14-18 сааһыгар дылы 35, 18-35 дылы 11 киһи көрдүлэр.

Быыстапкаҕа сүрүн миэстэни, биир дойдулаахпыт, саха дьахталларыттан бастакы лүөччүк Вера Кирилловна Захарова стендетэ уонна «Биир дьылҕа кинигэҕэ» диэн кини туһунан туспа муннук тэрилиннэ.

Өссө биир улахан болҕомто,Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтарын ааттарын уонна хорсун быһыыларын үйэтитэр сорук Аҕа дойду Улуу сэриитэ түмүктэммитэ биэс уонча сыл ааспытын кэннэ турбут «Память» кинигэҕэ уруулунна. «Память» кинигэ редакционнай коллегията бигэргэммитэ: Габышев Михаил Прокопьевич — Эйи харыстыыр өрөспүүбүлүкэтээҕи кэмитиэт бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, «Память» кинигэ сүрүн редактора; Кривцов Александр Алексеевич — Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа, Албан аат III истиэпэннээх уордьан кавалера, суруналыыс, старшай редактор, үлэлиир бөлөх салайааччыта; Павлов Иван Михайлович — Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа, Албан аат III истиэпэннээх уордьан кавалера, старшай редактор; Токарев Петр Никитич — Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа, полковник запискаҕа турар, историческай наука кандидата; Владимиров Леонид Леонидович — «Саха сирин» информационнай агенствотын сулууспатын шеф-редактора; Кустуров Дмитрий Васильевич — «Саха сирин» хаһыатын отделын редактора, фашистары утары сэрии историятын билгэлээччи. Кэлин И.М.Павлов төрөөбүт дойдутугар барбытын кэннэ онно Павлов Кирилл Егорович үлэлэспитэ, эмиэ Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа.«Память» мемориал-кинигэтин бэлэмниир үлэлэр Кривцов А.А., суруналыыс салайар Общественнай редколлегия үлэтин саҕалаабыт күннэриттэн — 1989 сыл атырдьах ыйын 24 күнүттэн — саҕаламмыттара.«Память» мемориал-кинигэтин бастакы үс томнара Улуу Кыайыы 50 сылыгар анаан бэлэмнэнэн тахсыбыттара (1992, 1993, 1995 сс.). «Память» кинигэтин редколлегията уонна үлэлэтэр бөлөх биэс сылтан ордук сыралаһан Улуу Аҕа дойду сэриитигэр өлбүттэр уонна сэрии саҕана эмтиир тэрилтэлэргэ өлбүт дьон туһунан матырыйааллары хомуйбуттара.Салгыы үс том (4-с, 5-с уонна 6-с) «Память» мемориал-кинигэтинэн: төрөөбүт дойдуларыгар төннөн баран бааһырыыларыттан уонна ыарыылартан өлбүт буойуннар испииһэккэлэрэ (4-с том), онтон доруобай буолан төннүбүт буойуннар испииһэккэлэрэ киллэриллибиттэр (5-с уонна 6-с томнар), бу томнарга өссө архыыптарга хомуллубут эбии өлбүт саллааттар испииһэккэлэрэ эмиэ киллэриллибиттэр — тыһыынчаттан тахса киһи.Салгыы үс том (4-с, 5-с уонна 6-с) «Память» мемориал-кинигэтинэн: төрөөбүт дойдуларыгар төннөн баран бааһырыыларыттан уонна ыарыылартан өлбүт буойуннар испииһэккэлэрэ (4-с том), онтон доруобай буолан төннүбүт буойуннар испииһэккэлэрэ киллэриллибиттэр (5-с уонна 6-с томнар), бу томнарга өссө архыыптарга хомуллубут эбии өлбүт саллааттар испииһэккэлэрэ эмиэ киллэриллибиттэр — тыһыынчаттан тахса киһи.Тохсус томугар (2004 с.) Сахалартан өлбүт буойуннар эбии испииһэккэлзрэ уонна төрөөбүт дойдуларыгар төннөн кэлбит саллааттар эмиск испииһэккэлзрэ эмиск киллэммит; республика тыыл бэтәрэннзрин эмиск испииһэккзрэ; Сахалартан Европа уонна Азия дойдуларын босхолооцуцца стратегическай суолталаммыт бөдөх кимэн киириилзргз уонна фронтовой операцияларга кыттыбыттар испииһэккзрэ чуолкайдаммыта.Дьокуускай куорат салалтатын сорудағынан онус том тахсыбыта (2010 с.), ол аата бары тођус томтан куорат икки военкоматынан ыцырыллыбыт бићиги буойуттарбыт ааттарын талан ылан Дьокуускай куорат Туймаада скверигер «Саллааттар» өйдөбүнньүктзригер анаан туруоруллубут испииhэк оҥоhуллубута. онон, бу кингигэ кылгас историятын уонна кини историческай сыаннаһын хас биирдии киһи билиэхтээх диэн сыалтан быыстапка турда. Үһүс разделбыт Улууспут буойуннарын, кинилэр хорсун быһыыларын туһунан кинигэлэр буоллуллар. уонна Кытаанахтар киэн туттар, биир дойдулаахтарбыт таһааттарбыт «Алаас буойун уолаттара: Кытаанах, Танда — Бахсы 1941-1945сс.» кинигэлэрэ, өрүү да болҕомто киинигэр. Бу сигэнэн киирэн, кинигэни сиһилии ааҕыаххытын сөп. https://www.calameo.com/books/007465208d3f24171352a

Кытаанах нэһилиэгиттэн 164 киһи Аҕа дойду көмүскэлигэр аттаммыттара, ол курдук, 1941 сыл сэриигэ ыҥырылыбыттара 54 киһи ыҥырыллыбыт. Кинилэртэн 31 буойун  сэрии хонуутугар хаалбыттара. Бу сылга  ыҥырыллыбыт саллаат уолаттарбыт сүрүннээн сүрүннээн Москва аннынааҕы уонна Смоленскай туһаайыытынан уоттаах сэриигэ киирбиттэрэ, тыыннаах хаалбыт буойуннарбыт үксүлэрэ ыараханнык бааһыран дойдуларыгар төннүбүттэрэ, сорохторо дойдуларыгар ситэ тиийбэккэ аара суолга быстыбыттара.

1. Андреев Константин Данилович (1915-1942) ++
2. Барашков Алексей Яковлевич (1912-1942) +без фото
3. Барашков Петр Николаевич (1903-1942) +без фото
4. Блинов Роман Гурьевич( 1911-1943) + без фото
5. Винокурова-Клюкина Александра Никитична (1918-2010)+
6. Владимиров Григорий Гаврильевич (1919-1973) +
7. Владимиров Николай Гаврильевич (1914-1984) +
8. Гордеев Петр Гаврильевич (1904-1942) +
9. Данилов Илья Константинович (1920-1943) +без фото
10. Дьячковский Василий Ионович (1921-1943) +
11. Дьячковский Николай Иванович (1917-1942)+
12. Дьячковский Петр Ионович I (1918-1991)?плитаҕа аата суох
13. Егоров Иннокентий Петрович (1917-1944) +
14. Ермолаев Василий Фомич (1901-1942) +
15. Ермолаев Николай Ильич (1906-1958)
16. Ефремов Иван Петрович (1919-1943) +
17. Ефремов Иосиф Петрович (1914-1943) +
18. Захаров Борис  Кириллович (1922-1998) +
19. Захаров Иван Иннокентьевич (1910-1980) +
20. Захаров Иннокентий Григорьевич (1923-1941) +без фото
21. Захаров Иннокентий Кириллович (1916-) +
22. Захаров Николай Иннокентьевич (1916-1972)+
23. Захарова Мария Егоровна (1916-1982)
24. Захарова Надежда Кирилловна (1918-)
25. Игнатьев Федот Федотович (1919-1941) +
26. Коркин Иван Иннокентьевич (1919-1941) +
27. Коркин Николай Михайлович (1911-1967) +
28. Коркин Сидор Дмитрьевич (1917-1942) + без фото
29. Куртаев Алексей Дмитрьевич (1922-1942) +
30. Лазарев Гаврил Антонович (1922-1943) +без фото
31. Лебедев Петр Гурьевич (1911-1941) +без фото
32. Лонгинов Николай Григорьевич (1919-1942)+без фото
33. Лонгинов Филипп Ильич (1904-1943)+без фото
34. Лысков  Степан Николаевич (1911-1942)+
35. Максимов Семен Михайлович (1917-1986) +
36. Местников Николай Алексеевич (1917-1980) +
37. Миронов Николай Григорьевич (1922-1942)+
38. Новгородов Афанасий Григорьевич (1914-.1979) +
39. Новгородов Николай Александрович (1924-1941) +
40. Новгородов Сидор Федорович (Дмитриевич) (1913-1947+)₊
41. Оконешников Егор Николаевич (1918-1992)+
42. Парфенов Гаврил Ионович (1911-1989) +
43. Парфенов Петр Николаевич (1918-1943)
44. Пахомов Василий Андреевич (1915-1984)
45. Петров Николай Николаевич I (1919-1945)
46. Пономарев Егор Федотович(1917-1945)без ФОТО
47. Пономарев Николай Данилович (1913-1974)
48. Пономарев Петр Петрович (1906-1941)
49. Прокопьев Иван Иванович (1917-1942)
50. Сидоров Пантелеймон Романович (1917-1944) взвод командира
51. Скрябин Иннокентий Васильевич (1919-1942)БЕЗ ФОТО
52. Скрябин Иннокентий Михайлович (1918-1943)
53. Скрябин Никита Гаврильевич (1921-2001)
54. Скрябин Роман Яковлевич (1918-1942)
55. Спиридонов Егор Федотович (1918-1943) БЕЗ ФОТО
56. Чепалов Дмитрий Ильич (1910-1949) БЕЗ ФОТО
57. Чепалов Егор Ильич (1921-1970)
58. Яковлев Иван Спиридонович (1915-1989)

БАРЫТА 58 КИҺИ,

14 КИҺИ хаартыската суох

Алаас буойун уолаттара: Кытаанах, Танда — Бахсы 1941-1945сс./ хомуйан оҥордулар: Е.П. Скрябина [уо.д.а]. — Дьокуускай: Издатель В.Д.Макеев, 2020.- 248с.