Быйыл, Өрөспүүбүлүкэбитигэр Култуура сылынан, билэр эрэ бары култуураҕа айыллан, ананан төрөөбүт диэн истиҥник ахтар саныыр киһилэрэ — Былатын Сэдээлиһэп буолар.

Баара буоллар, 88 сааһын бу бэс ыйын 18 күнүгэр туолбут буолуох этэ…Седалищев Платон Петрович, 1938 сыллаахха, бэс ыйын 18 күнүгэр, Болтоҥо нэһилиэгэр Петр Иванович, Анна Ивановна Седалищевтар дьиэ кэргэннэригэр үһүс оҕонон төрөөбүтэ.

Икки убайдааҕа: Петр, Егор, биир Дуся диэн балтылааҕа. Аҕата, Седалищев Петр Иванович — 1909 сыллаах төрүөх, «Куйбышев» колхоз. 1942с. атырдьах ыйын 28 күнүгэр Аҕа дойду көмүскэлигэр ыҥырыллан барбыта. 1943с. ахсынньыга сэрии хонуутугар өлбүт. Көһөрүүттэн кэлэн Кытаанахха Иван Васильевич Дьячковскайга кэргэн тахсыбыт. Платон алта сааһыттан бултаан, балыктаан дьонун аһатар эбит. Платон Кытаанах кыыһын, Миронова Елена Николаевнаны, 1970 сылллаахха, алтынньы 30 күнүгэр кэргэн ылан, ыал буолан икки оҕолонор

Чурапчытааҕы педучилищены (1953-1957) бүтэрэн, армияҕа икки сыл сулууспалаан баран, хоту учууталлыы сылдьыбыта.

Кытаанах нэһилиэгэр өр сылларга кулуупка дириэктэринэн үлэлээбит, ытыктыыр киһибит Николай Васильевич Захаров ахтыытыттан: «Мин Чурапчыттан Кытаанахха тахсаат да оскуолаҕа, интернакка сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитим. Ол бириэмэҕэ кулуупка үлэлиир киһи суоҕа, быстах үлэлээн ааһааччылар бааллара. Нэһилиэк салалтатын кытта кэпсэтэн кулуупка дириэктэрдэ бул диэн миигин көрдөтө оройуоҥҥа ыыттылар. Мин эрдэттэн былааннанан сылдьар киһибэр Былатыаҥҥа тиийдим. Бэйэтэ да дойдутугар (улааппыт сирэ буоллаҕа) таттарар буолан өр көрдөһүннэрбэтэҕэ, ол да буоллар үлэлиир сириттэн улаханнык көрдөһөн, нэһиилэ көҥүллэтэн, босхолотон таһаардым. Бирикээс тахса оҕуста, бииргэ сылдьар табаарыһын Дьяконов Егор Егоровиһы илдьэ таҕыста. Инньэ гынан, Кытаанахтааҕы кулуупка 1970 сылтан үлэлии киирэр. Аны туран, дьэ мин оскуолаҕа үлэлии сылдьар киһини, кулуупка ыҥырар, кэл дириэктэрдээ, мин худруктуом, Егор музыкант, дьэ бу үһүө буоллахпытына чахчы кыайыахпыт диэн, мин бастаан мунааран баран, син балтараа сыл курдук уолаттарбынаан алтыспыт буолан син торумнатар курдук сананан сөбүлэстим.Дьэ, ол курдук, Былатыан кэлиэҕиттэн кулууппут саҥа тыын ылан оройуоҥҥа инники күөҥҥэ тахсан бастыҥнар кэккэлэригэр киирбитэ.Үлэҕэ киирээт даҕаны, быраҕылла сытар духовой оркестры, инструменнарын сууйан-сотон, ыраастаан саҥа тыын киллэрбитэ. оскуола оҕолоругар, ыччаттарга духовой оркестр куруһуогун тэрийбитэ.

Маны таһынан хоровой тэрийэрэ, уруһуй, плакат суруйара, баян куруһуоктарын тэрийэн үлэлэтэн барбыта.

Былатыан аҥардас кулууп эрэ үлэтинэн муҥурдаммат, нэһилиэккэ ыытыллар бары үлэҕэ барытыгар олус көхтөөхтүк кыттара. Аны туран булт диэн баран муннукка ытаабыт киһи, куска, балыкка түүннэри-күнүстэри сылдьара, хата биһиги булка сыһыана суох дьон абыранар этибит. Оннооҕор түүн куобаккха сүүрдэ сылдьан матасыыкылынан охтон, анныгар сыттаҕына хайдаххыный диэн ыйыттахха бэрт да бэрт диир киһи буоллаҕа. Хор оннук үтүө киһи этэ.

Дойдутугар «Тоҥус Эбэҕэ» бултуура. Платону кытта аҥардас тэрээһиннэри эрэ тэрийэр үлэбитинэн муҥурдаммакка, үлэлии сылдьар кулууппутун кэҥэтэн, ис өттүн рейканан саайан, плакаттарынан, уруһуйдарынан киэргэтэр этибит. Арааһа атын кулууптарга оннук суох да быһылааҕа. Ол барыта кини мындырыттан, сатабылыттан тахсара, ол үлэлэрбит бары түмүктэриттэн кэлээскэлээх матасыыкыл пуондатынан наҕараадаламмыппытын Былатыан миэхэ бэрдэрбитин , биһиги дьиэ-кэргэн олох умнубаппыт, күндүтүк саныыбыт, махтанабыт».

.Туох да музыкальнай үөрэҕэ суох дьону духовой инструменнарга оонньуурга үөрэтэрэ. Бэйэтэ байааҥҥа олус үчүгэйдик оонньуура, нуотаны билэр буолан

нуучча, саха композитордарын айымньыларын, ырыаларын хуорга үөрэтэн, биирдиилээн ырыаһыттарга, кинилэр куоластарынан, тональностарын булан ол тональноска ыллыырга үөрэтэрэ.

Сайынын отчуттарга, сайылыктарга, фермаларга агитбиригээдэнэн, кыһынын кыстык фермаларга, кыһыл муннуктарга кэнсиэрдии байаанын сүкпүтүнэн сылдьара

Платон Петрович курдук плакаты олус үчүгэйдик, суруйар киһини көрө иликпит диэн ахталлар бииргэ үлэлэспит дьоно

Платон Петрович, биһиги, Кытаанах нэһилиэгин култуурунай фронун бастыҥ байыаһа буолан, нэһилиэнньэ кутун-сүрүн туппута, кинини кытта бииргэ алтыспыт дьон Платон Петровиһы сүрдээх сымнаҕас майгылаах, куруук “бэт да бэт” диэн тыллаах, үөрэ-көтө сылдьар, сэмэй киһинэн билинэллэр. Платон Петрович Седалищев талааннаах култуура үлэһитэ, иэйиилээх байаныыс буоларын Саха АССР Култууратын министиэристибэтин Бочуотунай грамоталар туоһулууллар

Эдэрчи сааһыгар олохтон эмискэччи барбыта бүтүн өрөспүүбүлүкэ трагедията буолбута

Олох салҕанар, кини олоҕун кыыһа, сиэннэрэ салҕыыллар

Өтөх төҥүргэстээх, уот кыымнаах, удьуор утумнаах…өбүгэлэрбит мээнэҕэ эппэтэхтэрэ, чахчы да Былатыан олоҕо салҕанар.

Өйүүн , ол эбэтэр бэс ыйын 27 күнүгэр, күнүс 15:00 ч Оскуола спортсаалатыгар , култуура бастыҥ байыаһыгар, Култуура сылынан кыыһа, СӨ үөрэҕириитин туйгуна Айталина Платоновна Суздалова уонна кини уолаттара, Аксения уонна Наталья Посельскайдар ааттарынан Дьокуускайдааҕы хореографическай кэллиэс (оскуола)иитиллээччилэрэ уонна кэрэчээн кыысчаана Уйгулаана аҕатыгар, эһэлэригэр анаабыт «Бэт да бэт» ахтыы кэнсиэрин көрөргүтүгэр ыҥырабыт.