Былыр былыргыттан дириҥ историялаах Кытаанах нэһилиэгэ элбэх герой ийэлэрдээҕинэн киэн туттар. Герой ийэ диэн — үйэлэри ситимниир тыыннаах ситим. Кини нөҥүө өбүгэбит хаана, тыла уонна үгэһэ кэлэр көлүөнэлэргэ бэриллэр. Оҕо — олох сибэккитэ эрэ буолбакка, удьуор утума быстыбатын туоһута. Ким элбэх оҕолоох — ол муҥура суох баайдаах, дьиҥнээх дьоллоох киһи. Сыдьаан тэнийиитэ, аймах ууһуута […]
Категория: Без рубрики
40 — “Эрэмньи” эр дьон фермата тэриллибитэ (1986 сыллаахха) 45- типовой детсад үлэҕи киирбитэ 45 сыла (1981, олунньу 14 күнэ) 100 – 2-с нүөмэрдээх интэринээт уонна уопсай дьиэ (191 кв.м.)тутуллубута 100 сыла 115 – Боотуруускай улуус үс улууска арахсыбыта 115 сыла (1911) 130 –Миронов Николай Михайлович төрөөүбүтэ 130 сыла(1896 ст) сибиинньэ көрөөччү, бастакы ыҥырыылаах САССР […]
Алаас буойун уолаттара : Кытаанах, Танда-Бахсы : 1941-1945 сс. олохтоох ааптардарбыт, СӨ муниципальнай сулууспатын туйгуна, Кытаанах нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо Е.П.Скрябина дьиэ-кэргэнинээн бичийбит кинигэлэрэ билигин хас биирдии нэһилиэк олохтооҕун настольнай кинигэтэ буолла. Ол да буоллар наадыйааччы усутудьуоннарга, историяны сэргээччилэргэ анаан тохсунньу ыйга төрөөбүт Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтарын бу кинигэ ылыллыбыт матырыйаалтан билсиҥ, сэргээҥ. 1941 сылга ыҥырыллыбыттартан: […]
Видеокомикс күрэҕин көрүҥ диэтэххэ, элбэх киһи соһуйар, ол аата тугуй диэн ыйытааччы элбиир. Бу, В.С.Яковлев-Далан аатынан Кытаанах орто оскуолатыгар библиотекарынан 9 сыл устата үлэлээбит коллегам, Ирина Николаевна Гаврильева толкуйунан алын кылаас оҕолоругар уонна кинилэр учууталларыгар анаан «Саҥа дьыллааҕы сүпсүлгэннэр» диэн, бэйэтин уонна ийэтин оскуолаҕа өр сылларга библиотекарынан үлэлээбит Матрена Павловна Местникова бириистэригэр видеокомикс күрэҕин биллэрбитэ. […]
Тохсунньу ый билгэтэ Тохсунньу ‒ сыл бастакы ыйа, кыһын оройо, тымныы өрегөйө. Ый саҕаланыытыгар, үгэс курдук, күнү уһатардыы былытырар үгэстээх. Тохсунньуга тоҥсоҕой маһы торулатар, тураҕас сылгы күн уотугар туорайдыыр диэччилэр. Күнү-дьылы билгэлээччилэр тохсунньу ыйы от ыйыгар сөп түбэһиннэрэллэр. Тохсунньуга тымныйдаҕына, от ыйыгар кураан буолар. Оттон хаардаах, былыттаах буоллаҕына, ардахтаах ыйы күүтэллэр. Былыргы сахалар ый үргэли […]
Тохсунньу ый билгэтэ Тохсунньу ‒ сыл бастакы ыйа, кыһын оройо, тымныы өрегөйө. Ый саҕаланыытыгар, үгэс курдук, күнү уһатардыы былытырар үгэстээх. Тохсунньуга тоҥсоҕой маһы торулатар, тураҕас сылгы күн уотугар туорайдыыр диэччилэр. Күнү-дьылы билгэлээччилэр тохсунньу ыйы от ыйыгар сөп түбэһиннэрэллэр. Тохсунньуга тымныйдаҕына, от ыйыгар кураан буолар. Оттон хаардаах, былыттаах буоллаҕына, ардахтаах ыйы күүтэллэр. Былыргы сахалар ый үргэли кытта […]
1769 с. кэминээҕи бу суолталаах күҥҥэ Екатерина II ыраахтааҕы Сибэтиэй Георгий уордьанын туттарбыт күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, 2007 сыллаахха “Арассыыйаҕа Албан аат уонна бэлиэ күн туһунан” Федеральнай сокуонунан Ахсынньы 9 күнэ – Арассыыйаҕа Аҕа дойду Дьоруойдарын күнүнэн биллэриллибитэ. Бу бэлиэ күн чэрчитинэн, ахсынньы 11 күнүгэр, «Чиэс уонна Албан аат эһиэхэ, Аҕа дойду килбиэннээх көмүскээччилэрэ» хаартысканан […]
Чурапчы улууһугар үлэлиир «Ыал саргыта» пилотнай бырайыак 2025 сыллааҕы сонуннарыттан Кытаанах нэһилиэгин олохтоохторо, 2 кылаас үөрэнээччитэ Эрсаан, 5 кылаас үөрэнээччитэ Эльвира, ийэлэрэ соцүлэһит Ксения Николаевна ааҕар дьиэ-кэргэн. Ксения Николаевна оҕолоро кыраларыттан библиотекаҕа сырытыннарар, ол иһин оҕолоро ааҕа, истэ үөрүйэх буолан, кэтээн көрүү түмүгэр сахалыы тыыҥҥа эргиччи сыстаҕастар, кыра уол Эрсаан 6 сааһыттан добдугураччы […]
ЛонгиновПетр ДаниловичҮлэ,тыыл ветерана, “Кытаанах нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо”, баара буоллар бүгүн 90 сааһын туолуохтаах этэ. Кини ахтыытыттан: «Мин, 1935 сыллаахха, сэтинньи 30 күнүгэр сыллаахха Кытаанах нэһилиэгэр “Кыыс эбэ” диэн алааска төрөөбүтүм. Аҕам Данил Гри горьевич,ийэм Ирина Андреевна диэн этилэр. 1942 сыл сайыныгар Чурапчы оройуонуен күүс өттүнэн хоту оройуоннарга балык булдугар көһөрүүгэ Кытаанах нэһилиэгини “Ярославскай” аатынан колхоз […]
«……Дьэээ, бүгүн астык да астык, хаһан Да буолбатах муҥха , ытыктыыр -убаастыыр биир дойдулаахпыт Прокопий Прокопьевич Захаров төрөөбүтэ 75 сааһынан оҕолоро үбүлүөйдээх муҥханы тэрийэн, сылдьыбыт эрэ бары махтанан, эбиитин эбэбит көмүс хатырыктааҕынан добуоччу күндүлээн, 128 кууүлу ылан, астынан ,үөрэн-көтөн тарҕастыбыт, бүтэһигэр администрация үлэһиттэрэ Сергей Пономарев, Петр Бабиченко балыктарбытын олох тэлгэһэбит иһигэр киллэрэн биэрэн уолаттарга туспа […]